هفدهمین نشست از سلسله نشست های تخصصی صبا با موضوع ارزیابی یارانه های نقدی و کالایی در قوانین بودجه سنواتی برگزار شد
در هفدهمین نشست تخصصی مؤسسه راهبردهای بازنشستگی صبا، موضوع «ارزیابی یارانه های نقدی و کالایی در قوانین بودجه سنواتی » با سخنرانی شهاب فولادی مورد بررسی تفصیلی قرار گرفت. فولادی در ابتدای ارائه، با ترسیم تصویری کلی از ساختار نهادی حوزه رفاه در ایران، لایههای بیمهای، حمایتی و امدادی را از یکدیگر تفکیک کرد و توضیح داد که اگرچه «امدادی و حمایتی دارای ارتباط ساختاری هستند»، اما در عمل بخشی از نهادها «فاقد ارتباط ساختاری منسجم» بوده و همین مسئله موجب همپوشانی، اتلاف منابع و کاهش اثربخشی سیاستهای رفاهی شده است . وی با اشاره به نقش شورای عالی رفاه و تأمین اجتماعی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بر ضرورت هماهنگی نهادی و اصلاح حکمرانی رفاه تأکید کرد.
در ادامه این نشست، فولادی با استناد به شاخصهای فقر، نابرابری و امنیت غذایی، تصویری نگرانکننده از تحولات معیشتی سالهای اخیر ارائه داد. به گفته وی، «افزایش نرخ فقر از سال ۱۳۹۷ چشمگیری داشته است» و پس از آن، نرخ فقر در سطحی نزدیک به ۳۰ درصد تثبیت شده و در سال ۱۴۰۳ نیز «جهش معناداری» را تجربه کرده است . او همچنین با اشاره به فاصله غیر فقرا تا خط فقر تصریح کرد که «در کنار افزایش نرخ فقر، وضعیت غیر فقرا نیز در حال بدتر شدن است» و درآمد متوسط غیر فقرا به شکل نگرانکنندهای به خط فقر نزدیک شده است . فولادی کاهش میانگین و میانه مصرف کالری سرانه را نشانهای از تعمیق فقر غذایی دانست و یادآور شد که بیش از نیمی از جمعیت کشور در سال ۱۴۰۳ کمتر از حداقل کالری مورد نیاز، یعنی ۲۱۰۰ کالری در روز، مصرف کردهاند.سخنران نشست در بخش پایانی، با مرور ترکیب و روند اعتبارات حمایتی در قوانین بودجه سنواتی، خاطرنشان کرد که «سهم عمده اعتبارات حمایتی را یارانه نقدی و یارانه نان تشکیل میدهد» و این تمرکز، فضای محدودی برای توسعه حمایتهای هدفمند باقی گذاشته است . او با اشاره به اهداف فصل ششم قانون برنامه هفتم، از جمله «به صفر رساندن نرخ فقر» و کاهش ضریب جینی، تأکید کرد که تحقق این اهداف بدون اصلاح جهتگیری بودجه حمایتی ممکن نخواهد بود. فولادی پیشنهاد داد که سیاستهای حمایتی به سمت محدودسازی جامعه هدف، تمرکز بر فقیرترین دهکها، تعریف منابع مالی پایدار جدید و استفاده مؤثرتر از ظرفیتهای قانونی موجود حرکت کند تا بودجه حمایتی از یک ابزار صرفاً جبرانی به ابزاری اثربخش برای کاهش فقر و نابرابری تبدیل شود.
