دومین نشست از سلسله نشستهای تخصصی صبا با عنوان «آیا اشتغال سالمندان فرصتهای شغلی جوانان را کاهش میدهد؟» روز چهارشنبه ۱۲ شهریور از ساعت ۱۴ تا ۱۶ در مؤسسه صبا برگزار شد. (لینک دانلود پژوهش)
هدف از برگزاری این سلسله نشستها، ارائه پژوهشهای موسسه راهبردی صبا توسط نگارندگان آن است تا علاقهمندان و رسانهها در جریان خروجیهای پژوهشی موسسه قرار گیرند.
در این نشست محمد جمشیدیمنش پژوهشگر اجتماعی موسسه راهبردهای بازنشستگی صبا به ارائه پژوهش خود دربارۀ ابعاد مختلف حضور سالمندان در بازار کار پرداخت. بر اساس آمار، جمعیت سالمندان ایران در سال ۱۴۰۲ بیش از ۶.۲ میلیون نفر بوده و پیشبینی میشود تا سال ۱۴۱۵ به بیش از ۱۰.۵ میلیون نفر برسد. این روند فشار تازهای بر نیروی کار جوان وارد میکند و ضرورت سیاستگذاری برای توانمندسازی سالمندان را برجستهتر میسازد.
این پژوهش با بررسی تجربه کشورهایی چون اندونزی، سنگاپور و کره جنوبی نشان داد که بسیاری از دولتها به دنبال افزایش مشارکت سالمندان در بازار کار هستند. اندونزی با نقشه راه پنجساله بر آموزش مجدد و ایجاد مشاغل انعطافپذیر تمرکز کرده، در حالی که سنگاپور با قانون «بازنشستگی و اشتغال مجدد» جذب گسترده نیروی سالمند را رقم زده است. با این حال، کره جنوبی نمونهای است که نشان میدهد اشتغال سالمندان در صورت نبود مهارتهای بهروز و فرصتهای شغلی مناسب، به مشاغل کمکیفیت و دستمزد پایین محدود میشود.
تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که افزایش سن بازنشستگی یا خروج زودهنگام بازنشستگان بهتنهایی تضمینی برای اشتغال بیشتر جوانان نیست و تنها با سیاستهای هوشمندانهای مانند مشاغل انعطافپذیر، رفع تبعیض سنی و ارتقای مهارتآموزی میتوان حضور سالمندان در بازار کار را از تهدید به فرصت بدل کرد. با این حال، نباید این موضوع صرفاً به اصلاحات پارامتریک و بالا بردن سن بازنشستگی محدود شود، بلکه باید اشتغال بازنشستگان بهمثابۀ ابزاری برای ارتقای کیفیت زندگی آنان در نظر گرفته شود، نه اینکه با کاهش مستمریها یا فشار اقتصادی، ناچار به کار برای تأمین معاش شوند، چرا که رویکرد درست آن است که مشارکت سالمندان پاسخی به کمبود نیروی کار و نیازهای اقتصادی کشور باشد و همزمان بستر انتقال تجربه و افزایش کیفیت زندگی این قشر را فراهم آورد تا اشتغال آنان در نهایت به سود جامعه، اقتصاد و خودشان منجر شود.
هدف سلسله نشستهای صبا، به اشتراکگذاری یافتههای پژوهشی موسسه راهبردی صبا توسط نگارندگان آن با جامعه علمی، رسانهها و علاقهمندان به مسائل راهبردی است؛ علاقهمندان میتوانند اخبار مربوط با این نشستها را از اینجا دنبال کنند.
