بررسی پنج چالش بیمه درمان بازنشستگان صندوق کشوری / بازگشت به ماده ۸۵ قانون مدیریت خدمات کشوری
در هجدهمین نشست از سلسله نشستهای تخصصی صبا، مشکلات ساختاری و مالی خدمات بیمه تکمیلی بازنشستگان تحت پوشش صندوق بازنشستگی کشوری بررسی شد و راهکارهایی از جمله اجرای ماده ۸۵ قانون مدیریت خدمات کشوری و طراحی «بیمه تکمیلی پلکانی» مبتنی بر آزمون وسع پیشنهاد شد.
به گزارش روابط عمومی مؤسسه راهبردهای بازنشستگی صبا، در نشستی با موضوع «ارزیابی خدمات بیمه تکمیلی بازنشستگان صندوق کشوری»، پنج چالش اصلی این حوزه و پیامدهای آن برای صندوق و بازنشستگان مورد بررسی قرار گرفت.
در این نشست، زهرا معماریانپور، یافتههای این پژوهش را ارائه کرد و گفت: «موضوع بیمه درمان تکمیلی بازنشستگان در تقاطع چند بحران قرار دارد؛ از نحیف شدن بیمه پایه و انتقال غیرقانونی بار مالی آن به صندوق گرفته تا تشتت قانونی و تحمیل هزینههای سرسامآور.»
وی چالش نخست را «نحیف شدن بیمه پایه» عنوان کرد و افزود: «کاهش مستمر خدمات تحت پوشش بیمه پایه، سهم ناچیز دو درصدی آن از مستمریها و انتقال خدمات حذفشده به سبد بیمه تکمیلی، عملاً بار مالی سنگینی را به صندوق و بازنشستگان تحمیل کرده است.»
معماریانپور در تشریح چالش دوم اظهار داشت: «وجود دو قانون متناقض، مهمترین مشکل ساختاری این حوزه است. از یک سو، ماده ۸۵ قانون مدیریت خدمات کشوری دولت را مکلف به پوشش بیمه تکمیلی کارمندان و بازنشستگان میکند و از سوی دیگر، ماده ۸ قانون احکام دائمی برنامههای توسعه، پرداخت هزینه خدمات بیمه پایه توسط بیمه تکمیلی را ممنوع کرده و بار مالی آن را بر عهده بیمهشده میگذارد. این تناقض، صندوق را میان بلاتکلیفی یک مصوبه و الزام به اجرای قانونی دیگر قرار داده است.»
این پژوهشگر، چالش سوم را «کمبود ظرفیت نهادی صندوق» دانست و ادامه داد: «صندوق فاقد ساختار تخصصی لازم برای محاسبه و مدیریت ریسک در حوزه بیمههای درمانی، بهویژه در مدل کارمزدی فعلی است. این ضعف، همراه با نظارت ناکافی بر شرکتهای بیمهگر واسط، به افزایش بیرویه هزینهها و کاهش قدرت چانهزنی صندوق منجر شده است.»
معماریانپور با اشاره به «بار مالی سنگین» بهعنوان چالش چهارم، آمارهایی ارائه کرد و گفت: «بر اساس دادهها، مجموع تعهدات سالانه بیمه تکمیلی در بودجه صندوق از حدود ۱۱ هزار میلیارد تومان در سال ۱۴۰۳ به ۱۸ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است و در صورت تداوم روند فعلی، این رقم در سال آینده به حدود ۴۸ هزار میلیارد تومان خواهد رسید. این رشد نمایی، پایداری مالی صندوق را بهشدت تهدید میکند.»
وی در پایان، چالش پنجم را «نارضایتی گسترده بازنشستگان» برشمرد و توضیح داد: «تأخیر در پرداخت مطالبات، فرانشیزهای بالا، کاهش سقف پوشش و حذف خدمات ضروری، مانند دندانپزشکی مؤثر، رضایت بیمهشدگان را به حداقل رسانده است. بهعنوان نمونه، در سال ۱۴۰۳ بیمه تکمیلی تنها حدود ۶۵ درصد از هزینههای درمانی بازنشستگان را پوشش داده است.»
این پژوهشگر در بخش پایانی، دو مسیر پیشنهادی برای ادامه پژوهش و سیاستگذاری مطرح کرد و گفت: «نخست، امکانسنجی اجرایی شدن ماده ۸۵ قانون مدیریت خدمات کشوری و انتقال مسئولیت بیمه تکمیلی به دستگاههای مربوطه؛ و دوم، که فوریتر به نظر میرسد، طراحی یک «مدل بیمه تکمیلی پلکانی» برای صندوق. در این مدل، با انجام آزمون وسع و دستهبندی بازنشستگان (مشابه دهکبندی)، سهم مشارکت افراد و سطح پوشش خدمات بهصورت عادلانهتری تعیین میشود. اجرای این مدل میتواند ضمن مدیریت بار مالی صندوق، عدالت را میان ذینفعان برقرار کند.»
این نشست با پرسش و پاسخ حاضران به پایان رسید.
