سازمان تأمین اجتماعی به‌عنوان بزرگ‌ترین صندوق بیمه‌ای کشور، با پوشش بیش از نیمی از جمعیت ایران، در وضعیت ناترازی مزمن منابع و مصارف قرار دارد. این نهاد که بر پایه‌ی الگوی «پرداخت به‌هنگام و مزایای معین(DB–PAYG) » اداره می‌شود، به‌شدت به توازن میان بیمه‌پردازان و مستمری‌بگیران وابسته است. کاهش نرخ باروری، عدم اصلاح شرایط بازنشتستگی متناسب با افزایش امید به زندگی و گسترش بازنشستگی‌های پیش از موعد موجب افت نسبت پشتیبانی به زیر سطح بحرانی چهار نفر شده است؛ وضعیتی که تداوم آن پایداری مالی صندوق را تهدید می‌کند.
در بخش منابع، حدود ۹۵ درصد درآمد سازمان از محل حق بیمه‌ها تأمین می‌شود و سهم درآمدهای سرمایه‌گذاری از ۵ تا ۱۰ درصد فراتر نمی‌رود. این وابستگی بالا در کنار بازدهی پایین دارایی‌ها و تمرکز سود در چند شرکت بزرگ، نشانه‌ی ضعف حاکمیت شرکتی و ناکارآمدی مدیریتی در شرکت‌های وابسته است. انتصابات سیاسی، تغییرات سریع مدیران و نبود شفافیت مالی نیز این ضعف را تشدید کرده‌اند. در سمت مصارف، بیشترین سهم هزینه‌ها مربوط به مستمری‌های بازنشستگی است. فرمول‌های فعلی محاسبه مستمری (بر اساس دو سال آخر حقوق) زمینه‌ساز رفتارهای فرصت‌جویانه شده و نسبت میان حق بیمه و مستمری را بر هم زده است. از سوی دیگر، گسترش دامنه‌ی مشاغل سخت و زیان‌آور، دامنه‌ی گسترده مزایای بازماندگان، نبود نظام اطلاعاتی دقیق و رواج پدیده‌هایی چون ازدواج و طلاق صوری، فشار مضاعفی بر منابع وارد کرده است. دولت نیز سهم خود از تعهدات را به‌طور کامل ایفا نکرده و با گسترش طرح‌های حمایتی فاقد پشتوانه مالی، بدهی خود به سازمان را به بیش از ۸۰۰ هزار میلیارد تومان رسانده است..