در دوازدهمین نشست از سلسه نشستهای تخصصی صبا طناز احمدزاده پژوهشگر حوزه رفاه و تأمین اجتماعی، به ارائهای با عنوان «سیاستگذاری نافرجام: موانع اصلاح نظام بازنشستگی» پرداخت. این نشست با حضور متخصصان مختلف از صندوق بازنشستگی کشوری، صندوق حمایت و بازنشستگی آینده ساز، سازمان تأمین اجتماعی، موسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی و صندوق بیمه کشاورزان، روستایئان و عشایر در موسسه راهبردهای بازنشستگی صبا برگزار شد.
احمدزاده در ابتدای سخنان خود با اشاره به روند سالمندی جمعیت در ایران و جهان، تأکید کرد که افزایش نسبت وابستگی سالمندان و در نتیجه آن کاهش نسبت پشتیبانی، تنها علت ناترازی صندوقهای بازنشستگی نیست. وی افزود: «سالمندی پدیدهای جهانی است و ضعف در فرایند سیاستگذاری منجر به تشدید چالشهای نظام بازنشستگی شدهاست.»
در این نشست، احمدزاده با اشاره به مجموعهای از چالشهای جدی صندوقهای بازنشستگی کشور از جمله: افزایش بدهیهای انباشته دولت و کمبود منابع پایدار، وابستگی شدید صندوقها به بودجه عمومی و عدم تعادل جریانهای نقدی، سلب استقلال صندوقها به دلیل مداخله دولت و مجلس، مدیریت ناکارآمد دولتی و ضعف در سرمایهگذاری بلندمدت، فقدان مقام ناظر مستقل و نبود معیارهای شفافیت در گزارشدهی تأکید کرد که علیرغم شناسایی این چالشها و ارائه راهکارهای اصلاحی برای آنها، صندوقهای بازنشستگی همچنان با ناترازی مالی، افزایش کسری نقدینگی و تهدید جدی پایداری نظام بازنشستگی روبه رو هستند.
احمدزاده در ادامه بیان نمود که برای فهم چرایی تداوم بحران، باید به موانع سیاستگذاری در سه مرحله توجه کرد. وی در ادامه به موانع سیاستگذاری در سه مرحله پیش از سیاستگذاری، حین سیاستگذاری و پس از آن پرداخت:پیش از سیاستگذاری: ضعف نهادی، پراکندگی ساختار حکمرانی رفاه، نبود اجماع اجتماعی و بیثباتی اقتصاد کلان، حین سیاستگذاری: غلبه منافع کوتاهمدت، منطق انتخاباتی، رانتجویی و بیتوجهی به گزارشهای کارشناسی، پس از سیاستگذاری: خطاهای مکرر سیاستگذاری، نادیده گرفتن ذینفعان، هزینههای تغییر و انتقال بحران به آینده.
احمدزاده در بخش پایانی سخنان خود خاطرنشان کرد: «برای عبور از بحران صندوقهای بازنشستگی، باید نظام یکپارچه حکمرانی رفاه مستقر شود، پایگاه ملی پژوهشها و دادههای رفاه و تأمین اجتماعی ایجاد گردد و برنامهای تدریجی و پایدار برای اصلاحات تدوین و اجرا شود.» وی هشدار داد که پیش از هر اصلاح پارامتریک، باید بستر آن مهیا گردد و در شرایط فعلی، اجرای اصلاحات مرسوم نهتنها چارهساز نیست، بلکه میتواند به بیاعتمادی اجتماعی و تشدید بحران منجر شود. به گفته او «راهحل، در تغییر رویکرد اصلاحات است و باید نگاه فراصندوقی و بیننسلی بر تصمیمات حاکم گردد؛ در غیر اینصورت نهتنها بحران موجود حل نخواهد شد، بلکه میتواند به تعمیق چالشها و ایجاد مسائل جدید منجر شود.»در پایان نشست، موضوع ارائهشده مورد بحث و گفتوگوی گسترده حضار قرار گرفت. شرکتکنندگان با طرح دیدگاهها و پرسشهای خود، بر اهمیت نظام یکپارچه حکمرانی رفاه تأکید کردند.
در ادامه این نشست، کارشناسان و متخصصان حاضر نیز به بحث و تبادل نظر پیرامون ابعاد مختلف موانع سیاستگذاری نافرجام در صندوقهای بازنشستگی پرداختند. آنان با بررسی تجربیات بینالمللی و تحلیل وضعیت موجود، بر ضرورت همافزایی نهادهای سیاستگذار، تدوین راهبردهای منسجم و اجرای اصلاحات تدریجی اما هدفمند تأکید کردند.
این نشست با هدف ارتقای آگاهی عمومی، تقویت گفتمان عدالت اجتماعی و فراهمسازی زمینههای اصلاحی در نظام رفاه کشور برگزار شد و مورد استقبال فعالان حوزه تأمین اجتماعی قرار گرفت.
هدف سلسله نشستهای صبا، به اشتراکگذاری یافتههای پژوهشی موسسه راهبردی صبا توسط نگارندگان آن با جامعه علمی، رسانهها و علاقهمندان به مسائل راهبردی است؛ علاقهمندان میتوانند اخبار مربوط با این نشستها را از اینجا دنبال کنند.
